Het is een ritueel dat voor veel Nederlanders in de grensstreek – en steeds vaker ook ver daarbuiten – vaste prik is: de rit naar de oosterburen. Hoewel de Duitse supermarkten en drogisterijen populair zijn vanwege de voordelige sterke drank en verzorgingsproducten, is er één productgroep die met stip op nummer één staat als reden voor een grensoverschrijdend uitstapje: tabak. Met de alsmaar stijgende accijnzen in Nederland, waarbij een pakje shag of sigaretten steeds meer een luxeproduct wordt, vragen velen zich af: wat kost shag in Duitsland eigenlijk op dit moment? En is het, met de brandstofprijzen in het achterhoofd, nog wel de moeite waard?
In dit artikel duiken we diep in de Duitse tabaksmarkt. We kijken niet alleen naar de kale prijzen, maar ook naar de verschillen in productsoorten, de maximale hoeveelheden die je legaal mag invoeren, en de verborgen tips om je besparing te maximaliseren. Want wie slim inkoopt, kan op jaarbasis honderden euro’s in zijn zak houden.
De prijzenoorlog: Nederland versus Duitsland
Om te begrijpen waarom de parkeerplaatsen bij de Duitse Kaufland, Rewe of Edeka in het weekend vol staan met gele kentekenplaten, moeten we eerst naar de cijfers kijken. De Nederlandse overheid heeft de afgelopen jaren een agressief ontmoedigingsbeleid gevoerd via accijnsverhogingen. Het doel is een rookvrije generatie, maar het directe gevolg voor de portemonnee van de roker is onmiskenbaar pijnlijk.
In Duitsland stijgen de prijzen ook – de ‘Tabaksteuer’ wordt daar eveneens stapsgewijs verhoogd – maar het startpunt lag aanzienlijk lager en de verhogingen zijn vaak minder abrupt dan in Nederland. Hierdoor blijft het prijsgat bestaan, en in sommige gevallen wordt het zelfs groter.
Wat betaal je nu voor een pakje shag?
Laten we concreet worden. In Nederland kruipt de prijs voor een standaard pakje shag van 50 gram richting de €20,00 of zelfs hoger, afhankelijk van het merk. In Duitsland ligt de situatie genuanceerder. Daar maakt men een duidelijker onderscheid tussen Feinschnitt (de klassieke shag om te draaien) en Volumentabak (bedoeld om sigaretten mee te klikken/stoppen, maar vaak ook gebruikt om te draaien).
Voor een vergelijkbaar pakje merkshag (denk aan merken als Javaanse Jongens, Van Nelle of Samson die vaak onder licht andere namen of verpakkingen worden verkocht) betaal je in Duitsland gemiddeld tussen de €10,00 en €13,00 voor 40 tot 50 gram. Dat is op één enkel pakje al snel een besparing van vijf tot zeven euro. Rookt u een pakje per twee dagen? Dan tikt dat aan.
Het fenomeen van de ‘Eimers’ en ‘Dosen’
Waar de echte winst te behalen valt, en wat de Duitse markt uniek maakt ten opzichte van de Nederlandse, is de beschikbaarheid van grootverpakkingen. In Nederland worden deze steeds meer aan banden gelegd of onbetaalbaar gemaakt, maar in Duitsland zijn de zogenaamde ‘Tabak Eimers’ (emmers) en grote blikken enorm populair.
Deze emmers bevatten vaak Volumentabak. Dit is tabak die door een speciaal proces iets meer volume heeft gekregen (gepoft), waardoor je er meer sigaretten uit haalt voor minder gewicht. Echter, veel Nederlanders kopen ook de grote bussen “Drehtabak” (draaitabak).
- Mega Boxen (blikken/emmers): Prijzen variëren sterk, maar denk aan bedragen rond de €40,00 tot €50,00 voor verpakkingen waar je omgerekend gigantisch veel sigaretten uit haalt. De prijs per gram ligt hier drastisch lager dan bij de kleine builtjes.
- Giga-verpakkingen: Sommige winkels bieden emmers aan tot wel 400 gram of meer. Als je dit omrekent naar de Nederlandse prijs voor een builtje van 50 gram, kom je soms uit op prijzen die herinneren aan het jaar 2010.
Populaire merken: Wat is er te koop?
Een veelgehoorde angst van de Nederlandse roker is dat “de shag in Duitsland anders smaakt”. Hoewel smaak subjectief is, is het goed om te weten dat veel van de oer-Hollandse merken gewoon in Duitsland verkrijgbaar zijn, soms onder een internationale naam.
De bekende namen
Merken zoals Van Nelle (vaak als ‘Halfzware’ of ‘Zware’ te vinden) en Javaanse Jongens zijn in de grensstreek overal te vinden. De Duitse winkeliers weten precies wie hun klanten zijn. U hoeft dus niet bang te zijn dat u verplicht over moet stappen op een onbekend Duits merk dat naar hooi smaakt. Ook merken als Drum en Samson zijn breed vertegenwoordigd.
Het Duitse alternatief
Naast de bekende merken zijn er ook typisch Duitse budgetmerken die aan populariteit winnen onder Nederlanders. Merken als Burton, Denim of de huismerken van supermarkten als Lidl en Aldi bieden tabak aan tegen bodemprijzen. Voor de fijnproever is het misschien even wennen, maar voor wie puur naar de kosten kijkt, zijn dit de absolute prijsknallers. De kwaliteit van deze budgetmerken is de laatste jaren aanzienlijk verbeterd.
Douaneregels: Hoeveel mag u meenemen?
Dit is wellicht het belangrijkste onderdeel van uw reisplanning. Het is verleidelijk om de hele kofferbak vol te gooien (“nu we er toch zijn”), maar de douane is alert. Omdat Duitsland en Nederland beide lid zijn van de Europese Unie, is er vrij verkeer van goederen. Dit betekent echter niet dat er geen limieten zijn. De belastingdienst hanteert richtlijnen voor ‘eigen gebruik’.
De 1-kilo regel
Voor rooktabak (shag en pijptabak) geldt een indicatieve limiet van 1 kilogram per persoon.
Let op: dit is een richtlijn voor eigen gebruik. Als u met twee personen in de auto zit, mag u dus in totaal 2 kilogram tabak meenemen. Dit klinkt ruim, maar wie grote emmers koopt, zit hier sneller aan dan gedacht.
Wat als u meer meeneemt?
Komt u boven deze hoeveelheid, dan moet u bij een controle aannemelijk kunnen maken dat de tabak écht alleen voor uzelf is en niet voor de verkoop. Heeft u 5 kilo shag achterin liggen en geen goede verklaring? Dan gaat de douane ervan uit dat het voor commerciële doeleinden is. Het gevolg: u moet alsnog de Nederlandse accijns betalen (die vele malen hoger is) én u riskeert een boete. De besparing verdampt dan direct.
Sigaretten versus Shag
Voor de volledigheid: voor sigaretten ligt de grens op 800 stuks (4 sloffen) per persoon. Combineert u shag en sigaretten? Houd dan rekening met het totaalplaatje. De douane kijkt naar de totale hoeveelheid accijnsgoederen.
Is het de rit nog waard? De rekensom
Laten we een realistische berekening maken. Stel, u woont in de Randstad. Een rit naar de Duitse grens (bijvoorbeeld Emmerich, Kleve of Gronau) is al snel 120 tot 150 kilometer enkele reis. Met de huidige benzineprijzen kost een retourtje u al snel €30,00 tot €40,00 aan brandstof en afschrijving.
Scenario 1: De kleine inkoper
U rijdt naar Duitsland en koopt 4 pakjes shag. U bespaart misschien €25,00 op de tabak. Na aftrek van benzine heeft u verlies gedraaid. Dit is dus niet rendabel, tenzij u het combineert met een dagje uit of andere boodschappen.
Scenario 2: De grootverbruiker (of inkoop met vrienden)
U rijdt met twee personen naar Duitsland. Samen mag u 2 kilogram tabak meenemen. In Nederland zou 2 kilo merkshag u momenteel een klein vermogen kosten (40 pakjes van 50g à €20+ = €800+). In Duitsland koopt u diezelfde hoeveelheid voor ongeveer €400 tot €500 (afhankelijk van het merk en de verpakking).
Uw besparing: €300 tot €400. Zelfs na aftrek van €50 benzine en een lunch onderweg, is de winst gigantisch.
De ‘Grens-economie’: Combineren loont
Om de rit maximaal rendabel te maken, beperken de meeste Nederlanders zich niet tot tabak. De echte bespaarders doen een rondje:
- Tanken: Benzine is in Duitsland vaak (niet altijd meer, maar vaak wel) goedkoper, zeker de E10 of Euro 98.
- Drogisterij: Winkels als DM en Rossmann zijn 30% tot 50% goedkoper met deodorant, shampoo en tandpasta dan de Nederlandse drogisterijen.
- Sterke drank: Accijnzen op alcohol zijn in Duitsland lager. Een fles rum of whisky scheelt al snel vijf euro.
Door deze boodschappen te combineren, is de ’terugverdientijd’ van de autorit al bereikt voordat u het eerste pakje shag in het mandje legt.
Waar moet u zijn? Tips voor locaties
Niet elke plek over de grens is even geschikt. De prijzen van tabak zijn in Duitsland wettelijk vastgelegd (de ‘Kleinverkaufspreis’ staat op de accijnszegel), dus u hoeft niet te shoppen voor de prijs van een specifiek pakje. Die is bij het tankstation hetzelfde als in de supermarkt. Echter, de beschikbaarheid van grootverpakkingen verschilt wel.
Supermarkten vs. Tabakspeciaalzaken
De grote supermarkten (Kaufland, Marktkauf, Real) hebben vaak een enorme tabaksafdeling bij de servicebalie. Hier vindt u de meeste gangbare merken en de grote emmers. Het voordeel is dat u hier ook uw andere boodschappen kunt doen.
Tabakspeciaalzaken en kiosken hebben vaak een breder assortiment aan specifiekere merken en toebehoren (hulzen, vloei, aanstekers). Als u een specifiek merk zoekt dat niet mainstream is, maakt u hier de meeste kans.
Pas op met tankstations langs de snelweg
Hoewel de prijs op de verpakking vaststaat, hebben tankstations direct aan de Autobahn vaak een beperkter assortiment aan voordeelverpakkingen. Bovendien zijn de bijproducten (vloei, aanstekers, eten en drinken) daar wel duurder. Het loont om even de snelweg af te gaan een dorpje in.
De toekomst: Blijft Duitsland goedkoper?
Het is belangrijk om realistisch te zijn over de toekomst. Ook de Duitse overheid heeft plannen om roken duurder te maken. De “Tabaksteuermodernisierungsgesetz” (een hele mond vol voor de wet op tabaksaccijns) zorgt ervoor dat ook in Duitsland de prijzen jaarlijks stijgen. De kloof met Nederland blijft echter voorlopig bestaan, omdat Nederland in een nog hogere versnelling accijns verhoogt.
Wat we wel zien, is dat de grens voor “economisch voordeel” steeds iets verder opschuift. Vroeger was het al rendabel voor wie 20 kilometer van de grens woonde. Nu moet je soms iets groter inkopen om de rit vanuit Midden-Nederland te rechtvaardigen. Toch, zolang het prijsverschil per pakje meerdere euro’s bedraagt, zal het tabakstoerisme blijven bestaan.
Praktische tips voor de tabakskoper
Als u besluit de reis te maken, zijn hier nog enkele praktische tips om teleurstelling te voorkomen:
1. Versheid van grootverpakkingen
Een emmer van 200 gram rookt u niet in één week op. Het gevaar van uitdrogen ligt op de loer. Duitse tabak in emmers is soms al iets droger dan u gewend bent (zeker de Volumentabak).
Tip: Gebruik een hydro-stone (een klein stukje terracotta dat u nat maakt) of, ouderwets maar effectief, een stukje aardappelschil in de pot om de vochtigheid op peil te houden. Verdeel de grote emmer eventueel in kleinere weckpotten die u luchtdicht afsluit.
2. Pinnen of contant?
In Duitsland is “Bargeld” (contant geld) nog steeds koning, maar in de grensstreek en bij grote supermarkten kunt u overal pinnen (met Maestro of V-Pay). Creditcards worden in supermarkten steeds vaker geaccepteerd, maar bij kleine “Tabakläden” niet altijd. Zorg voor de zekerheid voor wat contant geld.
3. Openingstijden
Let op: in Duitsland zijn de winkels op zondag gesloten. Dit is een harde regel waar in de meeste deelstaten (zoals Noordrijn-Westfalen en Nedersaksen) streng aan wordt gehouden. Er zijn uitzonderingen voor ‘Verkaufsoffener Sonntag’ (koopzondagen) of winkels op stations, maar ga er niet blind vanuit. Zaterdag is de drukste dag; probeer indien mogelijk doordeweeks te gaan om de drukte te vermijden.
Conclusie
De vraag “wat kost shag in Duitsland?” is niet met één bedrag te beantwoorden, maar het antwoord is steevast: “aanzienlijk minder dan in Nederland”. Voor een standaard pakje bespaart u al snel 30 tot 40 procent, en bij grootverpakkingen kan dit oplopen tot wel 50 procent ten opzichte van de Nederlandse prijzen.
Ondanks de stijgende brandstofprijzen en de strengere controles, blijft de ‘Duitse route’ voor de regelmatige roker een zeer aantrekkelijke optie. De sleutel tot succes ligt in het plannen van de rit: combineer het met andere boodschappen, houd u strikt aan de douanelimieten om boetes te voorkomen, en investeer in goede opslagmethoden om uw voorraad vers te houden. Zolang het accijnsbeleid in Den Haag en Berlijn uit de pas blijft lopen, zullen de grenswinkels gouden tijden blijven beleven.