Delft is een stad die voelt als een openluchtmuseum, maar dan wel eentje die bruist van het leven. Het is de stad waar Johannes Vermeer het licht ving in zijn schilderijen, waar Willem van Oranje zijn laatste adem uitblies en waar het wereldberoemde Delfts Blauw nog altijd met de hand wordt beschilderd. Wie zoekt naar ‘wat te doen in Delft’, komt al snel uit bij de standaard lijstjes. Maar deze stad, gelegen tussen Rotterdam en Den Haag, verdient meer dan een vluchtig bezoek. Het is een plek van contrasten: middeleeuwse grachtenpanden staan zij aan zij met de innovatieve kracht van de Technische Universiteit.
In dit artikel duiken we dieper in de ziel van de Prinsenstad. We nemen je mee langs de iconische hoogtepunten, maar slaan ook de vergeten hofjes en de culinaire verrassingen niet over. Of je nu een geschiedenisfanaat bent, een kunstliefhebber of gewoon op zoek bent naar de perfecte stadswandeling: Delft heeft voor iedereen een verhaal te vertellen.
De Twee Torens: Een Strijd om de Skyline
Je kunt Delft niet bezoeken zonder je nek te verrekken bij het aanzien van de twee giganten die de skyline domineren: de Oude Kerk en de Nieuwe Kerk. Ze vertellen elk een heel eigen verhaal en vormen het perfecte startpunt voor je ontdekkingstocht.
De Scheve Jan: Oude Kerk
Het is misschien wel het meest gefotografeerde object van de stad, en niet zonder reden. De toren van de Oude Kerk, in de volksmond ‘Scheve Jan’ genoemd, staat namelijk onmiskenbaar uit het lood. Al tijdens de bouw in de 14e eeuw begonnen de fundamenten te zakken in de zachte kanaalgrond. De bouwmeesters probeerden dit te corrigeren door verderop in de bouw weer recht te metselen, wat resulteerde in een toren die niet alleen scheef staat, maar ook een lichte knik heeft. Binnenin heerst een serene rust. Hier loop je over de grafzerken van zeehelden als Maarten Tromp en Piet Hein. Ook Johannes Vermeer heeft hier zijn laatste rustplaats, al is zijn grafsteen opvallend bescheiden voor een man van zijn statuur.
Koninklijke Pracht: Nieuwe Kerk
Aan de andere kant van de stad, pronkend op de Markt, staat de Nieuwe Kerk. De naam is enigszins misleidend voor een gebouw uit de 14e eeuw, maar in vergelijking met zijn scheve broer is hij inderdaad nieuwer. De toren is de op één na hoogste van Nederland en wie de moed (en conditie) heeft om de honderden treden te beklimmen, wordt beloond met een adembenemend uitzicht. Bij helder weer zie je Rotterdam en Den Haag liggen. De Nieuwe Kerk is onlosmakelijk verbonden met het Koninklijk Huis; in de grafkelder liggen vrijwel alle leden van de Oranje-familie begraven. Hoewel de kelder zelf gesloten blijft voor het publiek, ademt het koor van de kerk een koninklijke grandeur die indruk maakt.
In de Voetsporen van de Vader des Vaderlands
Delft draagt met trots de bijnaam ‘Prinsenstad’. Dit is direct te danken aan Willem van Oranje, die in de 16e eeuw zijn intrek nam in het Sint-Agathaklooster, nu bekend als Museum Prinsenhof Delft. Dit is geen stoffig museum waar je enkel langs vitrines schuifelt; het is de plaats delict van een van de beroemdste politieke moorden uit de geschiedenis.
Wanneer je het museum binnenloopt, voel je de zwaarte van het verleden. Het hoogtepunt – of dieptepunt, afhankelijk van hoe je het bekijkt – is de kogelgaten in de muur onderaan de trap. Hier werd Willem van Oranje in 1584 neergeschoten door Balthasar Gerards. De gaten zitten er nog steeds, zwijgende getuigen van een moment dat de Nederlandse geschiedenis voorgoed veranderde. Het museum vertelt echter meer dan alleen het verhaal van de moord. Het laat zien hoe de basis werd gelegd voor de Nederlandse Republiek en biedt inzicht in de Tachtigjarige Oorlog. De prachtige binnentuin van het Prinsenhof is bovendien een oase van rust, midden in het stadscentrum.
Het Geheim van de Meester van het Licht
Johannes Vermeer is zonder twijfel de beroemdste zoon van Delft. Zijn oeuvre is klein, maar zijn impact op de kunstwereld is gigantisch. Hoewel er geen enkel origineel schilderij van Vermeer meer permanent in Delft te zien is (deze hangen in musea als het Rijksmuseum en het Mauritshuis), is zijn geest overal aanwezig.
Vermeer Centrum Delft
Om echt te begrijpen wie deze mysterieuze man was, is een bezoek aan het Vermeer Centrum Delft essentieel. Hier vind je reproducties van al zijn werken op ware grootte. Wat dit centrum zo fascinerend maakt, is de focus op zijn techniek. Hoe speelde hij met licht? Wat is het geheim van het ‘Vermeer-blauw’? En wie waren de vrouwen die hij schilderde? Je leert hier kijken zoals Vermeer keek. Het is een interactieve ervaring die je met andere ogen naar de stad laat kijken wanneer je weer buiten staat.
Het Straatje van Vermeer
Na je bezoek aan het centrum kun je op zoek gaan naar de echte locaties. Lange tijd was onduidelijk waar het beroemde schilderij ‘Het Straatje’ precies geschilderd was, maar recent onderzoek wijst naar de Vlamingstraat 40-42. Als je daar staat, moet je wel even je fantasie gebruiken, want de gevels zijn veranderd. Toch geeft het wandelen door deze buurten, zoals de Voldersgracht waar hij geboren is, een tastbare connectie met de 17e eeuw.
Delfts Blauw: Meer dan Souvenirs
Voor veel toeristen is Delfts Blauw synoniem aan goedkope souvenirs in de vorm van klompjes of windmolens. Maar het echte ambacht is een kunstvorm van wereldklasse. In de 17e eeuw waren er meer dan dertig plateelbakkerijen in de stad; nu is er nog maar één originele fabriek over: Royal Delft (De Koninklijke Porceleyne Fles).
Royal Delft Experience
Een bezoek aan Royal Delft aan de Rotterdamseweg is een reis door de tijd. Het gebouw zelf is al een monument. Tijdens de rondleiding zie je meesterschilders aan het werk, die met uiterste concentratie de complexe patronen op het aardewerk penselen. Wat veel mensen niet weten, is dat de verf zwart is wanneer deze wordt aangebracht; pas na het bakproces ontstaat de iconische blauwe kleur. De chemie en het vakmanschap die hierbij komen kijken zijn indrukwekkend. Naast de historische stukken maakt Royal Delft tegenwoordig ook moderne designs, waarmee ze bewijzen dat dit ambacht nog lang niet uitgestorven is.
De Blauwe Tulp en Aardewerkfabriek de Candelaer
Vind je Royal Delft iets te massaal? In het centrum zijn kleinere ateliers te vinden waar je het ambacht van dichterbij kunt meemaken. Bij De Candelaer aan de Kerkstraat kun je vaak door het raam zien hoe het aardewerk beschilderd wordt. Het is intiemer en geeft je de kans om direct met de makers te spreken. Dit zijn de plekken waar je unieke stukken vindt die niet in massaproductie zijn gemaakt.
Waterwegen en Verborgen Parels
De grachten van Delft zijn ouder dan die van Amsterdam en vormen de slagaders van de stad. Waar de grachten in andere steden soms aanvoelen als een decor, zijn ze in Delft nog echt onderdeel van de leefomgeving.
Verkenning vanaf het Water
Een rondvaart is de meest ontspannen manier om de stad te zien. De boten zijn laag, want de bruggen in Delft zijn berucht laag. Terwijl je onder de booggewelven door glijdt, vertellen de schippers – vaak studenten met een passie voor hun stad – sterke verhalen en historische feiten. Je ziet de achterkant van de statige patriciërshuizen en ontdekt details die je vanaf de straat nooit zou opmerken, zoals oude gevelstenen en verborgen tuinen.
De Stilte van de Hofjes
Wanneer je genoeg hebt van de drukte op de Markt, zoek dan de stilte op in een van de vele hofjes. Het Hofje van Gratie en het Hofje van Pauw zijn prachtige voorbeelden. Deze complexen werden vroeger gebouwd voor arme ouderen of alleenstaande vrouwen. Tegenwoordig zijn het oases van rust, vaak met prachtig onderhouden binnentuinen. Je moet soms even zoeken naar de ingang – vaak een onopvallende deur in een muur – maar dat maakt de ontdekking des te leuker. Respecteer wel de privacy van de bewoners; het zijn geen openbare parken, maar bewoonde monumenten.
Innovatie en Groen: De Andere Kant van Delft
Delft is niet alleen oud; het is ook een van de slimste steden van Nederland dankzij de Technische Universiteit (TU Delft). Deze invloed is merkbaar in de sfeer van de stad: er is een constante stroom van jonge mensen, nieuwe ideeën en start-ups.
TU Delft Campus en Botanische Tuin
De campus van de TU is een architectonisch spektakel op zich, met de futuristische bibliotheek (met het grasdak) als absoluut hoogtepunt. Vlakbij de universiteit vind je de Botanische Tuin van de TU Delft. Deze tuin is in 1917 aangelegd en is de grootste technische botanische tuin van Nederland. Het is een fantastische plek om te wandelen tussen exotische planten en eeuwenoude bomen. Voor wie geïnteresseerd is in de toepassing van planten in medicijnen en techniek, is dit een goudmijn aan informatie. Het is een rustig alternatief voor de drukke binnenstad en perfect te combineren met een wandeling door het aangrenzende polderlandschap.
Winkelen en Flaneren: Van Antiek tot Design
Vergeet de grote winkelketens; die vind je in elke stad. In Delft moet je zijn voor de speciaalzaken, antiekwinkels en boetiekjes. De grachten zoals de Voldersgracht, de Hippolytusbuurt en de Wijnhaven zitten vol met verrassingen.
Op zaterdagen bruist de stad van de markten. De antiekmarkt langs de grachten is een begrip in de regio. Hier vind je geen dertien-in-een-dozijn spullen, maar echt antiek, curiosa, oude boeken en prenten. Het is heerlijk om hier te snuffelen, zelfs als je niets koopt. Daarnaast is er de reguliere warenmarkt op de Brabantse Turfmarkt en de Burgwal, waar je verse stroopwafels, kaas en bloemen kunt halen. Voor de modeliefhebbers zijn er talloze boetieks die gerund worden door lokale ondernemers, variërend van high-end mode tot duurzame vintage.
Culinair Genieten: Terrassen en Proeflokalen
Na al dat wandelen is het tijd voor de inwendige mens. Delft heeft een enorme dichtheid aan horeca, variërend van studentenkroegen tot sterrenrestaurants.
De Beestenmarkt is zonder twijfel het gezelligste plein van Delft. Onder de enorme platanen vind je het ene terras na het andere. In de zomer is dit de plek waar heel Delft samenkomt. Voor een meer authentieke sfeer zoek je een ‘bruine kroeg’ op, zoals Stadsherberg de Mol of Biercafé Doerak, waar je lokale speciaalbieren kunt proeven. Delftse brouwers zijn de laatste jaren bezig aan een opmars, dus vraag zeker naar een ‘Delfts brouwsel’.
Wil je lunchen op een unieke plek? Zoek dan de stadsbakkerijen op. Veel lunchrooms in Delft zijn gevestigd in historische panden met een verhaal. Geniet van een broodje met uitzicht op de gracht en laat het leven aan je voorbijtrekken. Voor het diner is de keuze reusachtig, maar reserveren is in het weekend wel aan te raden, zeker bij de populaire zaken rondom de Markt en de Oude Delft.
Praktische Tips voor een Dagje Delft
Om je bezoek zo soepel mogelijk te laten verlopen, zijn hier nog wat praktische tips. Delft is een autoluwe stad. Het historisch centrum is grotendeels verboden voor auto’s van bezoekers en parkeren op straat is duur. De beste optie is om te parkeren in een van de grote parkeergarages aan de rand van het centrum, zoals de Prinsenhofgarage of de Marktgarage. Vanaf daar sta je binnen enkele minuten in het hart van de stad.
Nog beter is het om met de trein te komen. Het station van Delft is een modern architectonisch wonder. Wanneer je de stationshal binnenkomt, kijk dan vooral omhoog naar het plafond. Daar zie je een enorme plattegrond van Delft uit 1877, uitgesneden in lamellen. Het station ligt op loopafstand van de binnenstad; zodra je naar buiten stapt, zie je de torens al liggen.
Een dag is eigenlijk te kort. Als je de sfeer echt wilt proeven, blijf dan slapen. Wanneer de dagjesmensen vertrokken zijn en de straatlantaarns aangaan, krijgt Delft een magische, bijna filmische sfeer. De reflectie van de verlichte gevels in het donkere water van de grachten is een beeld dat je niet snel zult vergeten. Of je nu komt voor de historie van Oranje, de kunst van Vermeer, het blauwe aardewerk of gewoon de gezelligheid: Delft stelt nooit teleur.
Delft is een stad die je moet beleven met aandacht. Loop niet te snel, kijk omhoog naar de gevels, en durf de smalle steegjes in te slaan. Daar, weg van de menigte, vind je de ware ziel van deze prachtige Hollandse stad.